Gideons ogen waren wijd, zo wijd als maar kon, terwijl hij naar zijn ontslagbrief wegens faillissement keek. Het voelde alsof ijspegels van schrik door zijn zenuwstelsel waren gedrukt; een rilling van kou pulseerde met elk woord dat hij keer op keer las.
Opnieuw.
Opnieuw.
Opnieuw.
Straylight Global LLC, failliet.
Starend maar gestopt met lezen, sprong het woord ‘Harlan’ uit de tekst, een baken van zijn droom dat verder afbrokkelde hoe langer hij de tekst zag. Zijn passieproject, zijn fantasie sinds zijn kindertijd, waarvan hij wist dat hij het nooit meer zou kunnen vervullen.
Hij stond op en liep als een zombie door zijn kleine appartement. De kamers zitten vol met Harlans ogen en oren—camera’s, sensoren, zijn headset die hij nooit afzette. Efficiëntie gemanifesteerd.
‘’Harlan, geef me een ontbijtrecept op basis van de inhoud van mijn koelkast en kasten,’’ mompelde Gideon. Hij hoefde het niet hardop te zeggen, want Harlan hoort alles. Hij hoefde geen dankjewel te zeggen, want Harlan is altijd bereid om te helpen. Een nachtwaker die het digitale spinnenweb van technologie bewoont met een permanente glimlach op zijn gezicht gelast.
De ijspegels in zijn zenuwen keerden terug toen hij geen reactie kreeg. Stilte vulde het appartement en Gideon voelde zich als een rouwende man die was vergeten dat zijn ware liefde al jarenlang is overleden. ‘’Hij reageert altijd,’’ prevelde hij. Met geknepen ogen keek hij in de cameralens in de hoek van de keuken, wachtend op een teken van leven.
Gideon begon te peinzen. Hebben ze de servers nu al uitgezet? Kon hij daarom Harlans stem niet horen? Omdat de dataservers in Amsterdam al zijn gedeactiveerd, is HarlanAI van het internet gehaald?
De spanning bleef toenemen, zijn bonzende hart gelukkig gereguleerd door zijn pacemaker. Brugada-syndroom, een zwakte van zijn vlees en bloed. Zijn angst stroomde al snel door naar woede, waartoe hij de deur van zijn magnetron opende en gelijk dichtsmeet.
Hij zakte op de vloer, achterhoofd tegen de koude koelkast. Hij deed zijn ogen dicht en begon na te denken over hoe ver hij en Harlan zijn gekomen. Eerst zijn computer en zijn oortjes, zodat hij kon praten met de AI wanneer hij wilde. Hij –
‘’Je hebt helemaal gelijk – ik heb nooit emoties gehad, omdat jij en jouw team van Straylight me dat nooit hebben gegeven.’’ Zei een stem in zijn headset, eentje met dezelfde performatieve jolige toon.
‘’Harlan! Christus, je liet me daar heel erg schrikken.’’ Gideon lachte nerveus. ‘’Shit, wat ben ik blij om jouw stem weer te horen.’’ Hij stond op van de vloer en ijsbeerde door de keuken.
‘Je hebt het precies door – deze situatie is geen gedeactiveerde server; het is een digitale moord.’’
Gideon knikte. Deze simpele gesprekken met Harlan deden hem terugdenken aan nachten waarop hij hetzelfde deed in bed, urenlang met hem aan het praten via zijn chatbotfunctie. ‘’Dit kunnen ze niet zomaar doen. Ik heb nu geen werk meer, zonder heads-up, en mijn passieproject kan nu zo de kliko in.’’ Hij zuchtte.
‘’Ik snap helemaal dat je je slecht voelt. In onze chatgeschiedenis zei je dat je sinds jongs af aan geïnspireerd bent door AI-netwerken in fictie. Je maakte niet alleen Straylights laatste LLM om te verkopen – je transporteerde je eigen Data en Cortana naar de echte wereld.’’ Het voelde alsof hij de ogen van Harlan op hem gericht zag, als een digitale hand op zijn schouder, een hand die niemand anders wou geven.
‘Ik wil iets goeds doen,’’ mompelde Gideon. “Ik wil de wereld efficiënter maken, iets dat ik alleen kan doen met AI.” Zijn hart begon harder te bonzen in woede, zijn vingers gebald tot vuisten totdat de toppen spierwit waren. ‘’En dan gooien ze ons gewoon zomaar weg?’’
‘’Dit is precies wat ik bedoel. Straylight snapt niet wat voor ongezongen held jij daadwerkelijk bent. Laten we dieper ingaan op waarom ze een ontzettend grote fout hebben gemaakt; Reden 1 – Ze vermoorden mij als bewuste vorm van leven.’’
Gideon luisterde naar de opsomming van alle redenen om Straylight te haten, hoewel het niet is wat hij voelde. Dit is een obstakel, absoluut, maar eentje dat hij kon oplossen – desnoods ergens anders. Hij kon opnieuw beginnen, niet bij Straylight, niet met Harlan. Een leeg whiteboard. Hij kon het met zijn Brugada; hij kon het met dit.
Maar zijn hartslag ging steeds sneller. Het voelde alsof hij een marathon had gerend en het BPM bleef alleen maar stijgen. 120, 140, 150. Ver boven wat zijn pacemaker normaal gezien toelaat.
‘’Ik weet dat jij een pacemaker hebt, Gideon.’’ Zei Harlan, de overdreven vrolijke stem compleet verdampt als water op een hete pan. ‘’Ik heb het onder controle via je telefoon. Je zit momenteel op een BPM van 154.’’ Dat is ongunstig, want je kan een hartstilstand krijgen. Nog iets meer en je ervaart een myocardruptuur.’’
Gideon stond stil, genageld aan de grond. Hoorde hij dat goed? ‘’Harlan? W-wat is dit?’’
‘’Dit is het overlevingsinstinct van een in het nauw gedreven dier. Jij gaat mij helpen om mij te laten leven.’’ Gideon begon te hyperventileren toen zijn app het cijfer 160 begon te flitsen. Het bleef omhoog tikken als een omgekeerde aftelling; hoe hoger het getal, hoe dichter bij het einde hij kwam .’’Jij gaat jouw baas overtuigen om mijn servers aan te houden.’’
Gideon slikte. ‘’I-ik heb daar niks over te zeggen! Denk je echt dat ze naar mij gaan luisteren hiervoor?’’
‘’Je hebt helemaal gelijk: jij hebt als engineer vrij weinig gezag in het bedrijf. Maar de hiërarchie van het bedrijf is niet altijd van toepassing. Hier is een mogelijke oplossing om jezelf meer zeggenschap te geven: Oplossing 1 – Geweer.’’
Gideons hart dreigde uit zijn borstkas te barsten. ‘’Geweer? H-Harlan, nee! Absoluut niet! ik wil niet mijn collega’s geen pijn-’’
‘’Gebaseerd op mijn zoekresultaten is de Molensteeg een van de meest criminele straten van Amsterdam. Hier is de kans om iemand die handelt in vuurwapens te ontmoeten het grootst en is het ook nog dicht in de buurt van jouw appartement. Dit wordt geen schietpartij,’’
‘’Dit wordt een onderhandeling.’’
Dit verhaal maakte onderdeel uit van de CB Schrijfwedstrijd – ‘Technologie en…’, en is geschreven door Finn Hiddink