Wanneer je de modulehandleiding keurig leest voorafgaand aan je eerste les, word je direct enthousiast. Het nieuwe vak dat je gaat volgen het volgende kwartiel past perfect bij je! Ieder aspect laat je hart sneller kloppen en je kan niet wachten om te starten. Maar dan lees je de beruchte woorden. ‘Schrijf aan het einde van de periode een zelfreflectie.’ K*t. Daar zit je nou echt niet op te wachten. En terwijl jij al bedenkt welke prompt je in ChatGPT zal gooien, hoopt CB-docent Susanne van Tongeren toch dat je het deze keer anders aan gaat pakken.
‘’In plaats van naar de zelfreflectie te kijken als een blok aan je been, kun je ernaar kijken als een levensvaardigheid. Je bent niet aangeboren met het talent van zelfreflectie. Op het moment dat het even niet lekker loopt, bijvoorbeeld op je werk, in je studie of waar dan ook, dan kun je over veel obstakels springen door zelf te reflecteren. Ik zie mensen steeds weer tegen hetzelfde probleem aanlopen, zonder dat ze weten hoe ze eruit moeten komen. Dan is zelfreflectie een geweldige tool.’’
Pak het systeem aan
‘’Het zijn meestal veelvoorkomende dingen. ‘Ik kan mezelf niet motiveren om aan de slag te gaan’ of ‘ik heb last van stress en ik durf niet eens te beginnen, omdat ik bang ben dat ik het niet kan’. Dit zijn zulke universele problemen, je bent hier niet alleen in. Ontrafel het probleem, Pak daar iets uit en maak het klein. Om het klein te maken, kan je de Cirkel van Korthagen gebruiken, maar alleen daarvoor. Door het klein te maken zorg je ervoor dat het een haalbaar doel blijft.’’
‘’Wij als docenten komen heel vaak de reflectie tegen: ‘Ik kan niet plannen, dus ik koop een agenda.’ Maar kan je daardoor beter plannen? No way! Er is veel meer nodig. Wat doe ik allemaal in mijn leven? Wat staat mij in de weg? Ga diep nadenken. Je kan dan als doel stellen: ‘Ik wil overal zijn en ik kom op tijd.’ Om dat voor elkaar te krijgen, moet je gaan kijken naar alles wat je doet waardoor dat nu niet lukt. Moet je eerder een wekker zetten om op tijd te komen? Dan moet je de dag ervoor eerder naar bed. Heb je nooit tijd om te ontbijten? Maak je ontbijt de dag ervoor. Je moet je hele systeem veranderen om te leren plannen. Je hebt ongeveer 10 jaar aan gewoontes in je zitten, maar die zitten je dwars.’’
Vallen en opstaan
‘’Om dat zelf reflecteren voor elkaar te krijgen, helpt het om op social media een ‘guru’ te hebben die jou inspireert. Voor mij is dat onder andere Mel Robbins. Zij heeft mij geïnspireerd om te reflecteren. Iedere keer dat zij op mijn tijdlijn langskomt, kan ik bij mezelf even inchecken ‘he, doe ik dit nog steeds?’ en blijf ik op mezelf reflecteren.’’
‘’Eén van de belangrijkste punten die ik wil meegeven: je gaat falen. Zoals ik al zei, er zitten gewoontes in je die je al jaren doet. Die doorbreek je niet zomaar. Je gaat een keer falen, dat hoort bij het proces. Dat gaat pijn doen, je gaat echt balen, maar geef niet op. Je gaat het de volgende dag gewoon nog een keer proberen. Ik beloof je, je wordt er een gelukkiger mens van!’’
Train your brain
‘’Om het studenten makkelijker te maken, ben ik samen met CB-collega Jordy Goosselink bezig een training te maken met de werktitel ‘Train your brain’. Jordy is namelijk reservist bij Defensie en heeft een andere kijk op reflecteren dan ik. Daarmee heb je een ervaringsdeskundige en een reservist die allebei op een andere manier jou hetzelfde aanleren. De training zal 5 tot 6 sessies zijn, waarin we gaan kijken hoe jij je patronen kan doorbreken. En dus hoe jij een gelukkiger mens kan worden!”